A estrela que nos guía

Presentación

Fundada en 1906, a Real Academia Galega é a institución civil de ámbito galego máis antiga e perdurable das creadas por iniciativa cidadá. Foi un froito, serodio pero poderoso e perdurable, do Rexurdimento. A Academia foi concibida como unha ferramenta de que a sociedade galega se dotaba para a afirmación da súa identidade colectiva, o estudo da súa historia e a súa cultura, e, especificamente, para a defensa, fomento e ilustración do seu idioma propio.

As tarefas prioritarias da RAG consisten, como expresa o seu lema Colligit, expurgat, innovat (“Recolle, escolle e innova”) no establecemento da norma da lingua galega baseada nos mellores usos da comunidade falante e a súa constante modernización, mediante a elaboración de instrumentos léxicos, gramaticais e doutro tipo.

As principais fontes de inspiración literaria e emocional do Rexurdimento foron a figura e a obra de Rosalía de Castro, así como o seu definidor intelectual foi o seu esposo Manuel Murguía, primeiro presidente da RAG. Desde os inicios, a circia defensa da identidade galega, do idioma, da cultura e do pobo de Galicia marcaron o rumbo da institución. Non é casual que a Academia instituíse o Día das Letras Galegas o 17 de maio. Esta é a data que figura na dedicatoria de Cantares gallegos. Esa xornada, homenaxeando unha figura das nosas letras, festexamos tamén a fundadora da nosa tradición literaria nacional.

En 2026 a Real Academia cumpre cento vinte anos. Nin nos momentos máis difíciles da súa longa historia, marcada pola marxinación e a desatención do Estado, deixou a nosa institución de atender o seu compromiso inicial. Máis dun século despois da súa fundación, a Academia proponse manter o seu servizo á sociedade galega e dar resposta aos novos retos formulados á nosa lingua e á nosa cultura. Isto é o que pretendemos mostrar ao longo do ano en curso coa serie que este entrega enceta, ofrecendo no noso sitio web unha presentación sintética da traxectoria, actualidade e retos da nosa institución, ilustrada con documentos e fotografías e arrequentada con ligazóns a diversas fontes de información. Conmemoramos así cento vinte anos de historia da nosa institución.

Comezamos a singradura. Rosalía é a estrela que nos guía.

Henrique Monteagudo
Presidente