-
A Lingua
Real Academia Galega
- A institución
- Letras galegas
-
Comunicación
-
Dicionarios
Fotogalería DLG
Durante as presidencias de Xosé Ramón Barreiro Fernández e Xosé Luís Méndez Ferrín, a Real Academia Galega dedicou o Día das Letras Galegas a un total de once figuras da cultura galega: oito durante a etapa de Barreiro, entre 2002 e 2009, e tres na de Ferrín, entre 2010 e 2012. As persoas homenaxeadas permiten percorrer diferentes dimensións da cultura do país, desde a creación literaria e poética ata a investigación etnográfica, o pensamento filosófico, o xornalismo e o compromiso coa lingua e coa identidade galegas.
A literatura e, nomeadamente, a poesía tiveron un peso destacado nas eleccións. Na presidencia de Barreiro foron homenaxeados Antón Avilés de Taramancos (2003), Lorenzo Varela (2005) e María Mariño (2007), tres voces representativas de distintas experiencias da poesía galega contemporánea: a emigración e o retorno, o exilio e a vinculación coa paisaxe e coa vivencia persoal. A eles sumouse Xosé María Álvarez Blázquez (2008), escritor e editor cunha importante contribución á cultura galega. Xa na etapa de Ferrín, Uxío Novoneyra (2010) e Lois Pereiro (2011) ampliaron este percorrido poético, desde a dimensión simbólica da paisaxe do Courel ata a renovación literaria e cultural das últimas décadas do século XX.
Outro grupo está formado por figuras vinculadas á investigación, a historia e a recuperación da cultura tradicional. Frei Martín Sarmiento (2002), precursor dos estudos lingüísticos galegos e investigador da historia e da cultura, foi o primeiro celebrado nun territorio galegófono situado alén da Galicia administrativa, pois unha das actividades conmemorativas tivo lugar en Vilafranca do Bierzo, vila natal do freire pontevedrés. En 2004, a Academia recoñeceu a Xaquín Lorenzo Fernández, Xocas, polo seu labor como etnógrafo e antropólogo, centrado no estudo e na divulgación das tradicións e formas de vida da Galicia rural. Estas dúas homenaxes salientaron a importancia do coñecemento da lingua, da historia e do patrimonio cultural para comprender a identidade galega.
As Letras Galegas tamén recoñeceron o labor de escritores e intelectuais comprometidos coa dignificación do idioma e coa construción cultural e política do país. Manuel Lugrís Freire (2006), escritor, xornalista e activista galeguista, destacou pola súa ampla produción e pola súa defensa da lingua. Ramón Piñeiro (2009), pola súa banda, foi homenaxeado pola súa achega ao pensamento filosófico e cultural, polo seu papel na Editorial Galaxia e pola súa contribución á dinamización da vida cultural durante a ditadura e a transición democrática. Na presidencia de Ferrín, Valentín Paz Andrade (2012) representou unha figura polifacética, na que converxeron a literatura, o xornalismo, o dereito, a economía e a actividade empresarial, ademais do compromiso co desenvolvemento de Galicia.
Os congresos e os números monográficos do Boletín da Real Academia Galega publicados entre o 2002 e o 2012 contribuíron a divulgar e estudar as das figuras homenaxeadas e as súas achegas á conformación da cultura galega contemporánea.


