Membros da Academia Pleno De honra De número Correspondentes

Ricardo Carballo Calero
Ferrol, A Coruña, 30/10/1910


17/05/1958


Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas e Xesús Ferro Couselo


Contribución ao estudo das fontes literarias de Rosalía.




Ramón Otero Pedrayo


Ricardo Carballo Calero (17/05/1958 - 25/03/1990)
Marcelo Macías y García (04/09/1905 - 07/03/1941)


Ricardo Carballo Calero (Ferrol, 1910 – Santiago de Compostela, 1990) medrou en Ferrol e en 1926 trasladouse a Santiago de Compostela para estudar Dereito e Filosofía. Alí desenvolveu unha intensa actividade intelectual e política: entrou axiña en contacto co galeguismo artellado arredor do Seminario de Estudos Galegos (do que chegou a ser secretario xeral) e mantivo un estreito contacto con Risco, Castelao, Otero Pedrayo e outros mestres da Xeración Nós, en cuxa revista colaborou. Tamén participou na fundación do Partido Galeguista e no proceso de redacción do Estatuto de Autonomía para Galicia. Desta época son as súas primeira obras literarias, os libros de poemas Vieiros (1931) e O silenzo axionllado (1934).

A guerra civil sorprendeuno en Madrid, onde preparaba a oposición á cátedra de bacharelato tras aprobar unha praza de funcionario no seu concello natal. Loitou no bando republicano e en 1939 foi detido e condenado a prisión. Foi posto en liberdade dous anos despois, pero prohibíuselle exercer cargos públicos polo que traballou no ensino privado á vez que restablecía relacións co galeguismo que non se exiliara. En 1950 pasou a dirixir o Colexio Fingoi de Lugo. Ese mesmo ano fundábase a Editorial Galaxia, un proxecto no que participou activamente ao mesmo tempo que se dedicaba á creación literaria. En 1954 doutorouse en Madrid coa tese Aportaciones fundamentales a la literatura contemporánea (1954), en 1958 ingresou como membro de número da Real Academia Galega co discurso titulado Contribución ao estudo das fontes literarias de Rosalía. En 1965 incorporouse como profesor á Universidade de Santiago de Compostela, onde se converteu, en 1972, no primeiro catedrático de Lingua e Literatura Galegas.

A obra de creación literaria de Carballo Calero transita os diversos xéneros canónicos e suma uns vinte libros estudados pola crítica e profesores de prestixio. Como narrador publicou A xente da Barreira (1951), premio Bibliófilos Gallegos e primeira novela en galego da posguerra, Scórpio (1987) e relatos curtos; cultivou a poesía (Vieiros, 1931; O silenzo axionllado, 1934; Anxo de terra, 1950; Poemas pendurados dun cabelo, 1952; Salterio de Fingoy, 1961; o título antolóxico Pretérito imperfeito, 1980; Cantigas de amigo e outros poemas, 1986; Reticências, 1990); e fixo achegas á literatura galega como dramaturgo (Catro pezas: A sombra de Orfeo, Farsa das zocas, A arbre, Auto do prisioneiro, 1971; Teatro completo, 1982).

Foi tamén autor dunha extensa produción ensaística na que destaca a Historia da literatura contemporánea galega (1963), o esforzo de sistematización da nosa literatura máis ambicioso e significativo da segunda metade do século XX. Nos estudos que publicou na década de 1970 sobre diversos autores salientan os que lle dedicou a Rosalía de Castro coa edición da súa poesía e análises da lingua e da obra literaria da poeta.

Carballo Calero é ademais autor da Gramática elemental del gallego común (1966), obra moi popular no seu momento, con diversas edicións. A de 1979, sétima e derradeira, ten cambios importantes na ortografía e en escollas léxicas e, sobre todo, morfolóxicas a raíz do cambio na concepción de Carballo sobre o que debería ser o galego común, xa que desde mediados da década dos 70 pasou a defender publicamente unha aproximación e reintegración da lingua galega na portuguesa. A partir desas datas empeza a asinar como Ricardo Carvalho Calero. En 1981 foi nomeado membro da Academia das Ciencias de Lisboa e en 1984 recibiu a Medalla Castelao.



Dicionario

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 378

Boletín da Real Academia Galega
nº 378

Consultar

Cadernos de Lingua
nº 36

Consultar