Académicos e académicas

Margarita Ledo Andión

Margarita Ledo Andión

Nada en Castro de Rei-Terrachá no ano 1951, é cineasta, escritora e Catedrática de Comunicación Audiovisual da Universidade de Santiago de Compostela.

“Os meus comportamentos narrativos adoitan ancorar nese real que se agarra á construcción literaria para tronzar insolidariedades e que por iso se nos fai altivo cando escoa para unha das moitas versións en que se poderá manifestar. Eu agora corrixo probas nunha historia de personaxe que o tería todo para ser un heroe: inxenio, paixón, clarividencia, iniciativa, unha boa esquerda aos morros e un metro oitenta de estatura. Leva nun manicomio máis de vinte anos. E é de carne e oso. Como a literatura que desexo”
Margarita Ledo Andión, "Autopoética", Boletín Galego de Literatura, Universidade de Santiago de Compostela, 1990.

Aos vinte anos da aparición do poemario Parolar cun eu, cun intre, cun inseuto (1970), esta referencia á novela Porta Blindada segue a remarcar unha das constantes da obra de creación da autora: o real como materia que precisa da fábula para que, ao retornar desta viaxe, poida bater as súas propias ás. Sempre existe un rastro carnal, sempre ese rastro precisa percorrer múltiplos rexistros até chegar, quizaves, a se recoñecer.

Un pouco de leite callado, 1972 , intervido pola censura, e O corvo érguese cedo, 1973, son as obras que a fan figurar entre a escolma de María Victoria Moreno para o libro Os novísimos da poesía galega.

A militancia na Unión do Pobo Galego (UPG), o exilio e o lectorado de galego na Facultade de Letras da Universidade de Porto, o xornalismo comprometido e as primeiras investigacións sobre as relacións dos intelectuais republicanos portugueses e galegos, realizadas cunha bolsa da Fundación Gulbenkian, oriéntana, no nivel profesional, cara á investigación e a docencia.

Mamá-Fe, 1983, é os eu primeiro libro de relatos e é Premio Álvaro Cunqueiro do Concello de Vigo. Algúns dos seus relatos están traducidos ao inglés, ao catalán e ao castelán. Tamén en 1983 vai ser a primeira muller premiada no 8º concurso de narracións curtas Modesto R. Figueiredo do Pedrón de Ouro por “Rematado a man”. No 1985 sae a novela Trasalba ou Violeta e o militar morto e no 1989 a miscelánea Linguas Mortas. Serial radiofónico con fotos de Anna Turbau. Historias como Barcelona, 1992, é o seu segundo libro de relatos, e ao longo dos anos noventa poemas e narracións súas aparecen en diferentes obras colectivas tal que:

“Vía Durruti, ano 36” in Cadernos de Viaxe, 1989; “Renda no muro” in Contos eróticos/Elas, 1990; “Interior do Mundo” in Sede Central Relatos 2, Clube Cultural Adiante, 1990; “Sobremesa en restaurant chinés” in Boletín Galego de Literatura, núm. 3, Maio 1990; “Os miñotos, tan disimulados” in Homenaxe a Laxeiro, 1991; “Carta Postale” in Poesía en Liberdade, XIII Festival da Poesía no Condado, 1993 “Real, 161 (interior), Ferrol” in Novo do Trinque, 1997; “A maleta de Marsella” in Liñas ParaLelas, 1998; “A Misa do Galo e o gol de Marcelino” in A infancia recordada, Grial, núm. 144, decembro 1999 e nas sucesivas edicións do Festival de Poesía no Condado. O serrote do Gil, para público infantil, sae en Galaxia en 2009.

A partir do ano 2000 o seu traballo de creación enlaza cun dos seus campos de traballo teórico, o documental autoral, e debuta no cinema como guionista e directora da longametraxe Santa Liberdade, 2004, 87m, en coprodución con Brasil e Venezuela. A súa obra cinematográfica seguirá coa mediometraxe Manuel María: fala e terra desta miña terra, 2005, da que é directora e guionista, coa curta de 5m Lavacolla, 1939, para o filme colectivo Hai que botalos!, Galicia, 2005, e coa produción executiva da longametraxe CCVV, Galiza, 2005, 65m., dirixida por Ramiro Ledo Cordeiro en homenaxe ao cineasta Carlos Varela Veiga. Directora, guionista e produtora executiva da longametraxe Liste, pronunciado Lister, Galicia, 2007, 110m., a súa longametraxe de ficción A cicatriz branca é a primeira película rodada en galego na diáspora. Autora do DVD Materia de Galicia, 2004, para a exposición “Galicia Moderna” (CGAC-Santiago de Compostela/ Círculo de Bellas Artes, Madrid) a partir dos fragmentos recuperados de Galicia – Finis Terrae de Carlos Velo, realizou unha curtametraxe dentro da modalidade filme-homenaxe, Para Líster, Galicia, 2007, 14m e mais Cienfuegos, 1913, Galicia, 2008, 15m, coa cineasta cubana Belkis Vega e próxima ao “cinema de correspondencia”, encomenda da Dirección Xeral de Promoción Cultural da Xunta de Galicia no seo do programa “Galicia, cultura convidada á Feira do Libro de La Habana 2008”. En 2021 gaña o Premio Mestre Mateo ao mellor documental con Nación