Arquivo

Alfonso Molina e o Hospital da Coruña

Alfonso Molina Brandao foi alcalde da cidade da Coruña dende o ano 1947 ata a súa morte, o 25 de novembro do 1958 (nunha viaxe a Río de Janeiro). É un exemplo peculiar duns tempos convulsos na historia do noso país, a volta da posguerra e lenta recuperación da mesma. Un home chamado polos seus coetáneos “bon vivant”. Impuntual, festeiro e ata certo punto , irreverente, pero ao mesmo tempo moi querido polos seus cidadáns. A día de hoxe aínda e unha figura de culto para moitos dos habitantes da Coruña, que teñen unha lembranza del, coma se do rei Arturo se tratara.

No arquivo da Real Academia Galega, conservase un pequeno fondo persoal con documentación variada tanto de carácter biográfico como da súa figura pública e fotografías variadas dos dous ámbitos. Esta documentación conten imaxes da actividade variopinta do alcalde, nunha época en que a maior parte das vilas galegas estábanse a recuperar dos estragos da guerra, Alfonso Molina dotou A Coruña dun pulo extraordinario, festas e acontecementos deportivos e sociais (o estadio de Riazor e o Deportivo, recepción do rei Abdulah de Jordania), xardíns con plantas exóticas, (as palmeiras tan típicas da vila), a inauguración de estradas (a avenida que leva o seu nome) e edificios, etc., en definitiva moita da iconografía que dará forma a Coruña contemporánea, pero o que agora máis nos interesa e a inauguración e construción de complexos sanitarios.

1/10

No ano 1950 na cidade , habería ao redor de 7 sanatorios de carácter público (en bastante mal estado e funcionamento, tal era o caso do Hospital Municipal en Zalaeta) e só o hospital militar (futuro Abente e Lago), funcionaba correctamente.

Nestas datas é, cando a corporación municipal con Alfonso Molina á fronte, decide adquirir o complexo sanitario da fundación Labaca, que estaba na zona exterior da cidade. Empezará a funcionar a finais da década dos anos vinte, sendo incluso empregado coma hospital de campaña durante a guerra civil. Así pois, por un prezo de 7.000.000 de pesetas, unha cantidade exorbitada para a súa época, adquíreno e dende ese mesmo momento albergará a asistencia de beneficencia o que era de vital importancia ao non existir a seguridade social. Esta actividade benéfica desenvolvíase no hospital municipal situado en Zalaeta, que pechará as súas portas debido as pésimas condición que tiña. A placa da súa fundadora Teresa Herrera sería levada para a fachada do novo complexo, sendo esta a orixe do nome Hospital Teresa Herrera, no futuro Materno Infantil e Centro Oncolóxico.

Todo isto acontece baixo o denominado período de autarquía (anos 1939-1959) do réxime franquista que é cando se comezaba a desenvolver un tímido bosquexo dun sistema sanitario.

España, aínda que foi allea a creación da OMS, uniuse a mesma no ano 1951. Debido as circunstancias do país: ditadura e consecuencias da guerra civil (considerado un país subdesenvolvido polos informe emitidos) foi un dos escasos países europeos que recibiu axuda en material técnico e sanitario por parte da ONU despois do comezo dos anos 50. A OMS, que xestionaba esas axudas relacionadas coa sanidade, ofréceas no ano 1953.

Isto cara fora, a nivel endóxeno, ao redor do ano 1948, empezouse a creación dun Plan Nacional de Instituciones Sanitarias (sobre todo para combater a tuberculose e outras enfermidades derivadas das penurias e precariedade do país despois da guerra) sendo un dos primeiros sanatorios o fundado na cidade da Coruña o 19 de Agosto do ano 1948.

Nestas imaxes observamos o acto de beizón e colocación dos cimentos da Residencia Sanatorial do Seguro de Enfermidade na Coruña, no que o Alcalde Alfonso Molina xunto co bispo de Compostela Arturo Souto Vizoso supervisan a colocación da primeira pedra e colocan un diploma asinado polo alcalde xunto a ela, acompañados da prensa e a banda municipal.

Esta residencia construiríase nos terreos das Xubias paralelos a estrada do Pasaxe, futura avenida Alfonso Molina. Case enfronte do devandito Hospital Labaca.

O 28 de xullo do 1951 na súa primeira xuntanza, celebrada no xa renomeado Hospital Teresa Herrera, solicitan persoal e material, tal como se recolle nos libros de actas do complexo hospitalario, conservadas dende o ano 2018 no Arquivo do Reino de Galicia.

Co paso do tempo pasaría a chamarse Hospital Juan Canalejo, para logo, seguindo a Lei da Memoria Histórica, ser renomeado coma Hospital da Coruña.

É así como, polos azares do tempo, Alfonso Molina quedou vencellado para sempre a unha parte esencial da nosa vida cotiá. Estes dous hospitais, xunto co Abente e Lago, forman parte a día de hoxe do Complexo Hospitalario Universitario de A Coruña, CHUAC, formando un unidade básica para o garante da saúde da poboación da Coruña e arredores.