Margarita Ledo Andión

1856-2016

Margarita Ledo Andión

23/10/2015

Gustaría ter a voz de Guadi, o rigor e a paixón do profesor Carracedo para profundar no que nos constitúe, poder trazar esa liña coa que Siro nos resume. E porque non son ela nin eles, podo coller esa voz, esa pesquisa en andamento, eses caretos como materiais de meu para o ámbito da comunicación e da construción de obxectos culturais que nos representan e que nos expresan.

Así, a comunicación évos un universo de posta en relación do diferente canda a notación do contexto que arestora, para este encontro, se define arredor dun lema, "bos e xenerosos/boas e xenerosas", lema que só existe en relación cos mais, que ancora nunha calidade que non pode ser persoal aínda que se enuncie como tal, e que me levou a pensar no que quere dicir, a día de hoxe, escoller a nación como lugar no que, no ronsel pondaliano, virá acontecer a liberación que o bardo anticipa e anima.

Onte, despois da conferencia inaugural dun mestrado na Universidade do País Vasco, achegueime a celebrar os 18 anos do Gugennheim. E ao pasear a mostra de Jean-Michel Basquiat, un artista hip-hop, negro, de rúa, que nace no 1960, que dura apenas 27 anos e que segue a ser unha das referencias na arte contemporánea, pensei que tamén unha nación pequena e subalterna pode contribuír a transformar a humanidade. A mostra do artista de Nova York articulábase á volta da voz de Martin Luther King, daquel discurso, "Eu tiven un soño" que, pola súa vez, ten como nó organizador unha consigna repetida sen fin: now is the time!, "os tempos son chegados", que tamén a nós nos identifica cun soño que se fora labrando no chamado século das grandes promesas, o dezanove, e que o século vinte tronzou.

E terá pasado xa o tempo da emancipación? O filósofo-político Jacques Rancière pronunciaba unha conferencia con este título en Lisboa, na Fundação Calouste Gulbenkian, para convidarnos a reflexionar sobre o sentido dunha outra pregunta que escoitamos arreo: "Que foi o que mudou nos últimos tempos?". E a resposta é sempre a mesma: "Mudaron os tempos". Que, na verdade, quere dicir, "Iso do que falas xa non é posíbel". E esta frase-clixé, comentaba o profesor da Universidade París 8, forma parte de todo un repertorio discursivo destinado a manter que a orde existente é a única posíbel, que hai cousas que xa non podemos facer, ideas nas que non podemos crer, futuros que non podemos maxinar.

Pola contra, talvez porque o que nós sabemos de certo é que nada mudou nos últimos tempos, seguimos a ser parte da nación imaxinada pola xeración que hoxe nos convoca na figura de Eduardo Pondal e daquel brinde no Banquete de Conxo, dun acto que axuntou o axitador, o estudantado, os e as artesás; que uniu poesía con coñecemento e a súa aplicación á produción de bens.

Porque cando, a día de hoxe, volvemos dicir "os tempos son chegados", dámoslle continuidade a unha xinea que tomou posición, que interveu no medio e medio da praza, que soergueu símbolos, que anticipou un xeito de pensar o futuro como emancipación comunal. Now is the time -na versión de Martin Luther King no 1963 e no corazón do Imperio, reclamando dereitos civís-, tamén para nós esa frase do Himno significa que cómpre acadar poder político para deter a nova emigración, que é preciso mudar para as mans do común eses recursos imprescindíbeis para que a igualdade deixe o limbo das declaracións e pase a ser parte desta terra na que pomos os pés.

A esperanza, a máis social de todas as enerxías –dixeran aqués frankfurtianos que tanto influíron na miña xeración, que nos adestraron no pensamento crítico para entrar na complexidade dos Medios de Comunicación e da Industria da Conciencia– a esperanza, dicía, é tamén a consciencia do que nos falta, a dor do que nos manca –tal e como explica Blanchot a figura dos e das intelectuais– e que ecoa sen pausa na poética pondaliana que hoxe acolle todo o seu sentido para nós:

Quen tivera ditoso
Un tan sublime acento
Que do seu fondo sono
Despertara os galegos

Discurso pronunciado na recollida do Premio Bos e Xenerosos

Ponteceso, 22 de outubro de 2015

Arquiveira-bibliotecaria da Academia


Axenda de actos Ver todos
Luns 3 de xullo de 2017 / 12:30 h
Inauguración dos XXX Cursos de lingua e cultura galegas en Santiago

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 376

Boletín da Real Academia Galega
nº 376

Descargar

Cadernos de Lingua
nº 35

Descargar