Destaques Comentados Palabra Monografía Documento Prensa Peza  

O Vello do Pico Sagro

Imaxe da portada de O Vello Pico Sagro
Cabeceira do primeiro número d'O Vello do Pico-Sagro (3 de marzo de 1860)


A pesar da súa duración efémera, pois só saíron á luz cinco números, O Vello do Pico-Sagro sen dúbida merece ocupar un lugar sobranceiro dentro da historia da prensa galega por se tratar da primeira publicación periódica escrita integramente no noso idioma. Para entendermos a importancia desta publicación cómpre ter en conta que se ben nas décadas de 1840 e 1850 aumentara de maneira considerable o número de cabeceiras de prensa, así como a diversidade temática dos seus contidos, non obstante a presenza da lingua galega nelas foi moi reducida, cinguíndose unicamente a algunhas poesías presentes nas páxinas de El Centinela de Galicia, La Aurora de Galicia, La Oliva ou o do Diario de la Coruña. Xustamente neste contexto de eclosión da prensa do país e do agromar de novas fórmulas xornalísticas é no que hai que inserir o nacemento d'O Vello do Pico-Sagro.

Editados na Coruña, na "Emprenta do Hespicio Previncial", os cinco números desta publicación apareceron de xeito irregular durante os meses de marzo e abril de 1860. O seu especial carácter non se limita só ao feito de estaren escritos en galego, senón tamén aos contidos e ao estilo, os cales están máis preto da literatura popular e dos romances ca do xornalismo. En realidade O Vello do Pico-Sagro é un texto literario, pois consiste nun longo romance que ocupa a totalidade dos cinco números e que está escrito en versos octosílabos agrupados de catro en catro á maneira das coplas populares. Porén, a temática do romance é un asunto da máxima actualidade: a campaña militar das tropas españolas en Marrocos levada a cabo durante os primeiros meses de 1860. A expresión é dun patriotismo exaltado, salientándose a necesidade de facer a guerra á "mouraría" e realizando unha gabanza das vitorias logradas polo exército español. Mais a narración está feita dende unha perspectiva galega, xa que é o personaxe de Don Bastián -alcumado o Vello do Pico Sagro- o encargado de relatar os acontecementos militares aos asistentes á romaxe de San Bastián celebrada nese mesmo picouto das terras da Ulla; e tamén porque no texto se fan repetidas alusións ás reaccións da poboación galega ao longo do decorrer da guerra.

Todos os números están asinados por un único autor: "Mingos Gallego", o pseudónimo de Francisco Mª de la Iglesia, ou talvez do seu irmán Antonio Mª. Quenquera que fose o verdadeiro autor d'O Vello do Pico-Sagro, o certo é que os dous irmáns son ben coñecidos pola súa actividade como xornalistas, literatos e promotores da lingua e da literatura galegas. Francisco escribiu A fonte do xuramento, primeira mostra de teatro do Rexurdimento; e Antonio foi o autor dos tres volumes de El idioma gallego, a primeira tentativa de contar a historia da nosa lingua e da nosa literatura. Os dous tamén foron responsables da publicación de Galicia. Revista universal de este reino (1860-1865), importante revista cultural e símbolo do principiar do Rexurdimento.

Ademais de conservar a colección completa d'O Vello do Pico-Sagro, dispoñible na sección desta páxina web Hemeroteca virtual, así como os outros títulos que se veñen de indicar, a Real Academia Galega posúe un importante fondo procedente dos irmáns de la Iglesia que inclúe, xunto con libros e revistas, moitos manuscritos que son un material imprescindible para coñecermos a vida e as angueiras destes dous personaxes que tiveron un protagonismo fundamental no renacer da nosa literatura.

Axenda de actos Ver todos
Mércores 12 de decembro de 2018 / 16:00 h
Santiago: Lembrando a Samuel Eiján. A poesía relixiosa galega
Mércores 12 de decembro de 2018 / 18:00 h
Ponteceso - Fundación Eduardo Pondal: Charla da campaña 'Toponimízate'
Xoves 13 de decembro de 2018 / 19:30 h
Muros - Aula Cemit: Charla da campaña 'Toponimízate'
Venres 14 de decembro de 2018 / 12:00 h
Xinzo de Limia - IES Lagoa de Antela: Charla da campaña 'Toponimízate'
Mércores 19 de decembro de 2018 / 10:00 h
Ribadumia - CPI Julia Becerra Malvar: Charla de 'Toponimízate'

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 378

Boletín da Real Academia Galega
nº 378

Consultar

Cadernos de Lingua
nº 36

Consultar