Membros da Academia Pleno De honra De número Correspondentes

Xosé Luís Regueira Fernández
Goiriz, Vilalba, 06/07/1958


02/06/2012


Xosé Luís Axeitos Agrelo, Salvador García-Bodaño Zunzunegui e Antón Luís Santamarina Fernández


Oralidades: reflexións sobre a lingua falada no século XXI




Manuel González González


Xosé Luís Regueira Fernández (02/06/2012 - )
Olga Gallego Domínguez (15/11/1986 - 04/09/2010)
Francisco Vales Villamarín (27/07/1941 - 25/08/1982)
José García Acuña (15/11/1932 - 10/06/1933)
Manuel Martínez Murguía (04/09/1905 - 01/02/1923)


Naceu o 6 de xullo de 1958 en Goiriz, concello de Vilalba, e ao pouco tempo mudouse a Aldixe, concello de Abadín, onde pasou a infancia. Estudou bacharelato en Vilalba, onde residiu durante varios anos, e posteriormente trasladouse a Santiago de Compostela para estudar Filoloxía Románica. Tras a licenciatura, obtivo unha bolsa de investigación no departamento de Filoloxía Románica.

Entre os anos 1985 e 1987 exerceu na Universidade de Colonia (Alemaña) como lector de español e de galego, que se impartiu como materia oficial por primeira vez no currículo dunha universidade alemá. Regresou en 1987 á Universidade de Santiago de Compostela como axudante. En 1989 obtivo o título de doutor en Filoloxía Románica coa tese titulada A fala do Norte da Terra Chá, dirixida por Antón Santamarina.

En 1994 obtivo a praza de profesor titular e en 2008 a de catedrático de Filoloxías Galega e Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela, onde continúa exercendo. Foi director do Departamento de Filoloxía Galega da mesma institución de 2005 a 2009.

En 1988 participou, como secretario e como docente, na posta en marcha dos Cursos de verán de lingua e cultura galega para persoas de fóra de Galicia , nos que segue impartindo docencia. Tamén participou na organización de cursos de verán da Universidade de Santiago de Compostela e da Universidade Internacional Menéndez y Pelayo, na súa sede da Coruña.

Desde 1981 é investigador do Instituto da Lingua Galega da Universidade de Santiago de Compostela, do que foi secretario entre os anos 1996 e 2005.

A súa actividade investigadora está centrada sobre todo na lingua falada, e especialmente na fonética e na fonoloxía, aínda que tamén traballa en aspectos da sociolingüística (estándar e variación, principalmente). Participou e participa en proxectos de investigación, como investigador ou como director, sobre diferentes temas relacionados coa fonética acústica, lingua oral e variación. Tamén ten publicado traballos sobre gramática, historiografía e bibliografía.

Escolma de publicacións

Libros:
Coautor (con Rosario Álvarez e Henrique Monteagudo) de Gramática galega (Vigo, 1986, 19987), Premio Losada Diéguez 1986 no apartado de investigación. Director e coautor de Guía bibliográfica de lingüística galega (Vigo, 1996) e de Os sons da lingua (Vigo, 1988), autor de Dicionario de pronuncia da lingua galega (A Coruña, 2010), e da versión falada posta en rede en 2011 na web no Instituto da Lingua Galega (ilg.usc.es/pronuncia).

Editor, en colaboración, de Da gramática ó diccionario. Estudios de lingüística galega (Santiago de Compostela, 2001), Cada palabra pesaba, cada palabra medía. Homenaxe a Antón Santamarina (Santiago de Compostela, 2008), Perspectivas sobre a oralidade (Santiago de Compostela, 2008).

Colabora regularmente desde 1993 en Linguistic bibliography / Bibliographie linguistique, que é publicado en papel con periodicidade anual, na actualidade pola editora Brill (Leiden & Boston).

Artigos, capítulos de libro, congresos:
Publicou e presentou en congresos e simposios diferentes traballos sobre fonética acústica da lingua galega, coma “Estudio acústico das vocais tónicas galegas en posición fonética normal” (con M. González, en XIX Congreso Internacional de Lingüística e Filoloxía Románicas. A Coruña, 1994), “Acerca de la estructura prosódica del texto: finales de enunciado en gallego” (II Congreso de Fonética Experimental, Sevilla, 2002), “As vocais finais en galego e portugués” (VII Congreso Internacional de Estudos Galegos. Sada, 2008), “Os alófonos de /?, ?, ?/ en galego” (con E. Martínez-Celdrán, Verba 34, 2007), “Spirant approximants in Galician” (con E. Martínez-Celdrán, Journal of the International Phonetic Association 38, 1, 2008), “Nasalización en gallego y en portugués” (Estudios de Fonética Experimental 19, 2010).

Tamén publicou unha descrición da fonética galega en Journal of the International Phonetic Association 26, 2 (1996), recollida logo en Handbook of the International Phonetic Association (Cambridge, 1999). En relación coa variación e cambio no galego actual, publicou “Cambios fonolóxicos no galego actual” (en Cada palabra pesaba, cada palabra medía. Homenaxe a Antón Santamarina. Santiago de Compostela, 2008), e “Cambios fonéticos e fonolóxicos no galego contemporáneo” (Estudos de Lingüística Galega 1, 2009).

Dedicou diferentes traballos ao estudo da variación social, a lingua dos medios e a lingua estándar, entre os que destacan: “Modelos fonéticos e autenticidade lingüística” (Cadernos de Lingua 10, 1994), “Elementos para a definición dun modelo fonético estándar da lingua galega”, (4th International Conference on Galician Studies. Oxford, 1997), “Estándar oral e variación social da lingua galega” (Cinguidos por unha arela común: homenaxe ó profesor Xesús Alonso Montero. Santiago de Compostela, 1999), “Un modelo de estándar oral para a lingua galega” (VI Congreso Internacional de Estudios Galegos. Trier, 2000), “A sílaba en galego: lingua, estándar e ideoloxía” (Homenaxe a Fernando R. Tato Plaza. Santiago de Compostela, 2002), “Lingua falada e estándar escrito: o galego desde o Rexurdimento á modificación ortográfica do 2003” (Galicia dende Salamanca 4. Salamanca, 2003), “Estándar oral” (Norma lingüística e variación. Santiago de Compostela, 2005).

Canto a aspectos máis xerais da situación sociolingüística da lingua galega, poden citarse: “Política y lengua en Galicia: la ‘normalización’ de la lengua gallega” (en Las lenguas de España. Política lingüística, sociología del lenguaje e ideología desde la Transición hasta la actualidad. Madrid / Frankfurt am Main, 2006), “Nacionalismo y libertad lingüística. Galicia Bilingüe y la ofensiva contra la normalización de la lengua gallega” (en Le discours sur les “langues d’Espagne” / El discurso sobre las “lenguas españolas” 1978-2008. Perpignan, 2009).

Entre os traballos centrados na historiografía da lingüística galega, son de salientar: “Die galicische Grammatik in Geschichte und Gegenwart” (en Studien zu Sprache und Literatur Galiciens. Frankfurt am Main, 1991), “A contribución alemana á lingüística galega” (en Homenaxe ó profesor Constantino García. Santiago de Compostela, 1991), “Os estudios de lingüística galega” (en Homenaxe á profesora Pilar Vázquez Cuesta. Santiago de Compostela, 1996), “Galician language studies: between ideology and linguistics” (Galician Review 5/6, 2006/2007), “Os estudos de dialectoloxía galega desde 1967 á actualidade” (en A mi dizen quantos amigos ei. Homenaxe ao profesor Xosé Luís Couceiro. Santiago de Compostela, 2008).

Outros traballos de gramática son os dedicados ás construcións causativas, como: “A construcción fazer + infinitivo na prosa medieval galega e portuguesa” (V Congreso Internacional de Estudios Galegos. Trier, 1999), “A construcción causativa facer + infinitivo na gramática funcional” (en Da gramática ó diccionario. Estudios de lingüística galega. Santiago de Compostela, 2001).

Actualmente é membro a Asociación Internacional de Estudos Galegos e da International Phonetic Association. É coordinador da revista Cadernos de Lingua, publicada pola Real Academia Galega, desde a súa fundación en 1990. Tamén forma parte dos comités científicos das revistas Verba, Estudos de Lingüística Galega e Revista Internacional de Lingüística Iberoamericana.



Dicionario
Axenda de actos Ver todos
Sábado 30 de setembro de 2017 / 9:30 h
II Xornada de onomástica galega: Os nomes e apelidos - Museo de Pontevedra

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 376

Boletín da Real Academia Galega
nº 376

Descargar

Cadernos de Lingua
nº 35

Descargar