Membros da Academia Pleno De honra De número Correspondentes

Marino Dónega Rozas
Huelva, 03/03/1916


03/11/1973


Francisco Fernández del Riego, Fermín Bouza-Brey Trillo e Francisco Vales Villamarín


A resignación e maila rebeldía na novela de Castelao "Os dous de sempre"




Ramón Piñeiro López


Darío Xohán Cabana Yanes (22/04/2006 - )
Manuel María Fernández Teixeiro (15/02/2003 - 08/09/2004)
Marino Dónega Rozas (03/11/1973 - 01/04/2001)
José Espinosa Rodríguez (18/10/1952 - 13/12/1966)
Francisca Herrera Garrido (04/03/1945 - 05/11/1950)
Lisardo Rodríguez Barreiro (22/04/1939 - 14/05/1943)
Florencio Vaamonde Lores (04/09/1905 - 19/10/1925)


Secretario (20/03/1983 - 29/11/1997)
Tesoureiro (26/12/1976 - 20/03/1983)


Xosé Henrique Monteagudo Romero (20/04/2013 - Actualidade)
Xosé Luís Axeitos Agrelo (23/01/2010 - 13/03/2013)
Manuel González González (17/12/2005 - 16/12/2009)
Manuel González González (20/12/2001 - 16/11/2005)
Constantino García González (29/11/1997 - 29/11/2001)
Marino Dónega Rozas (20/03/1983 - 29/11/1997)
Francisco Vales Villamarín (17/04/1949 - 25/08/1982)
Ramón de Artaza y Malvárez (19/06/1944 - 15/10/1944)
Fernando Martínez Morás (18/01/1927 - 11/09/1937)
Eladio Rodríguez González (27/01/1920 - 20/11/1926)
Uxío Carré Aldao (20/11/1909 - 02/08/1919)
Salvador Golpe Varela (01/12/1906 - 23/06/1909)
Uxío Carré Aldao (04/09/1905 - 20/11/1906)

Nado en Huelva o 3 de marzo de 1916 e finado na Coruña o 1 de abril de 2001, foi avogado, Conselleiro de Cultura e militante do galeguismo desde a súa mocidade. Tamén foi membro da Real Academia Galega e Secretario da corporación.

O seu nacemento fóra de Galicia débese ao cargo de funcionario que ostentaba seu pai, un feito que levou a familia a vivir en Toledo, Badajoz, Huelva, Valladolid e Lugo. Así se explican os abondosos documentos que sitúan o nacemento de Dónega Rozas na cidade luguesa, onde si cursou os seus primeiros estudos e a primeira parte do seu bacharelato. A segunda realizouna xa na Coruña, que se converteu, posteriormente, na súa cidade, xa que foi alí onde residiu e exerceu a profesión de avogado colaborando co ilustre xurista e presidente da Real Academia Galega Sebastián Martínez-Risco y Macías, despois de estudar Dereito na Universidade de Santiago de Compostela.

Desde moi novo amosou inquietudes pola cultura e literatura de noso, sen esquecer os problemas políticos de Galicia. Este compromiso coa nación levouno a participar das filas do galeguismo desde moi pronto, chegando a ser presidente da Mocedade Galeguista da Coruña en 1936. En consonancia coa súa militancia, participou da campaña polo referendo do Estatuto de Autonomía de Galicia. Desenvolveu a súa sensibilidade literaria e tamén a preocupación pola vida cultural galega nas numerosas crónicas e artigos que asinou, moi especialmente, no Boletín da Real Academia Galega e en Grial, mais tamén en El Pueblo Gallego, La Tarde, La Voz de Galicia, A Nosa Terra, Guieiro e Resol. Foi un dos socios fundadores da editorial Galaxia (1950), o seu presidente (de 1980 a 1996) e o vicepresidente do seu Consello de Administración. Asemade, foi conselleiro da Fundación Penzol e pertenceu ao Consello de Redacción da revista Grial. Pertenceu, ademais, aos Patronatos do Instituto da Lingua Galega, do Museo Emilia Pardo Bazán e da Fundanción Ramón Otero Pedrayo. Foi tamén secretario do Patronato do Museo de Arte Galega Carlos Maside, vogal do Consello da Cultura Galega e membro de honra da Asociación Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

O 3 de novembro de 1973 ingresou na Real Academia Galega, a proposta de Francisco Fernández del Riego, Fermín Bouza-Brey e Francisco Vales Villamarín. Exerceu os cargos de Tesoureiro, desde o 26 de decembro de 1976 até o 20 de marzo de 1983 e de Secretario, desde o 20 de marzo de 1983 até o 29 de setembro de 1997. Na RAG traballou, durante case vinte anos, en estreita colaboración con García Sabell, que ostentaba a Presidencia cando Dónega Rozas foi elexido secretario. O seu discurso de entrada na Academia, “A resignación e maila rebeldía na obra de Castelao Os dous de sempre” constitúe unha achega fundamental no estudo desta obra cumio do escritor de Rianxo. Continuou amosando a súa dedicación á obra de Castelao na edición de Escolma posible, un traballo que non contén só unha antoloxía significativa da produción do polifacético autor, senón tamén un brillante prólogo que o precede.

Do mesmo xeito que García Sabell, Dónega seguiu participando, como xa fixera na súa mocidade, na política e na cultura galega, sen esquecer a súa formación de xurista. Así, en 1972, ocupou unha das vicepresidencias da sección terceira do I Congreso de Dereito Galego, celebrado na Coruña. En 1977, Dónega Rozas asistiu ao Encuentro de Nacionalidades Europeas sin Estado (Bilbao-Gernika, 1977) e asinou o Documento dos 29. En 1978, sendo presidente do Goberno galego Antonio Rosón, foi nomeado Conselleiro de Cultura da Xunta preautonómica a proposta dos senadores independente se por designación real.

A súa bibliografía céntrase, fundamentalmente, no estudo da literatura galega, ben da prosa, ben da poesía; constituíndo un material indispensable para o coñecemento completo da nosa produción literaria. Ademais de ser responsable da dirección de tres cursos sucesivos de Literatura Galega na Coruña, publicou abondoso material crítico.

Recollemos, a continuación, unha mostra da súa produción.

Publicacións exentas

Prosas galegas. Vigo: Galaxia, 1962. Conxunto de ensaios e traballos literarios de Florentino López Cuevillas. Fai accesible a obra deste investigador da arqueoloxía que até o momento se encontraba dispersa en revistas e xornais.

Escolma posible. Vigo: Galaxia, 1964.

Poesías:Escolma. Vigo: Galaxia, 1976. Recolle poemas de Ramón Cabanillas.

A memoria e os amigos. Trasalba: Fundación Otero Pedrayo, 1994.

Luís Seoane: vida e obra literaria. A Coruña: Real Academia Galega, 1994.

 

O 26 de xuño de 1994 recibiu o Premio Trasalba e foi instituído membro honorario da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación. O seu libro de memorias De min para vós. Unha lembranza epistolar  (Vigo: Galaxia, 2003) presentouse postumamente na Coruña, en abril de 2003. 



Dicionario
Axenda de actos Ver todos
Mércores 20 de decembro de 2017 / 19:30 h
Acto literario e musical co gallo do 110 aniversario da estrea do Himno

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 376

Boletín da Real Academia Galega
nº 376

Descargar

Cadernos de Lingua
nº 35

Descargar