Carlos Lema responde o Cuestionario Díaz Castro

Carlos Lema (San Sadurniño, 1958) é autor do libro O xeito de Freud no xénero da poesía, e de Proust e a lectura, Indeterminacións ou A música das esferas: xenealoxía da orde do mundo no de ensaio. No 2006 realizou tamén unha edición de Nimbos.
Carlos Lema (Anxo Cabada)
Carlos Lema (Anxo Cabada)


Cuestionario Díaz Castro:
Que características definen, ao seu parecer, a poesía de Díaz Castro?
Que pegada deixou a súa obra na literatura galega posterior?
Ao seu xuízo, que vixencia conserva actualmente a súa obra?

Agradezo moito que a Academia Galega me convide a participar neste "cuestionario" mais síntome incapaz de responder ás preguntas que nel se formulan nos termos que imaxino se espera. Intentarei facelo doutro xeito:

Tocante á primeira, habería que observar que a poesía é precisamente aquilo que pretende escapar a toda definición, a calquera determinación; polo tanto, na miña opinión, é imposible "definir" a poesía, nin tan sequera remitíndoa a un suxeito. Todo o pensamento filosófico, desde o século XX, é unha crítica do pensamento predicativo ou apofántico; non se trata, pois, de definir, senón de pensar.

A segunda pregunta coido que se refire a unha cuestión historiográfica, polo tanto, máis ca da "pegada" ou do "trazo" (derridiano) habería que falar da "signatura" (agambiana), para o cal sería necesario realizar unha investigación xenealóxica sobre a obra do poeta, cousa que non creo que sexa o obxectivo deste cuestionario.

A terceira trátase dunha cuestión de actualidade. Precisamente, do mesmo xeito que a poesía intenta escapar a toda determinación, tamén debería furtarse, ao contrario do que acontece na novela, a calquera tipo de actualidade. A poesía aspira a ser inactual ou intempestiva (nietzscheanamente).

Todas tres preguntas cumpriría situalas nun contexto previo: o da produción de subxectividade como función da literatura na Idade Moderna ou, noutras palabras, no da función da retórica literaria como esteo do pacto social moderno mediante a representación do consensus sobre o suxeito. Na Idade Moderna a retórica, e a literatura éo per se, é o dispositivo polo que se efectúa o dito (benthaminiano) de que a representación é a mediación. A retórica literaria transforma en fáctico, pola actualización social da lectura, o que é representación, e esa facticidade sitúa o suxeito como centro do pacto social moderno e como sostén da retórica do progreso.

Á parte desta consideración xeral sobre a literatura e, polo tanto, sobre a poesía, habería que engadir aquí que esa retórica do progreso é un universal relacionado xenealoxicamente co cristianismo. Non se trata de afirmar, nin moito menos, que a Idade Moderna é unha secularización do cristianismo, pois a crítica desa afirmación xa está feita e, como tal, a antedita aseveración non sería exacta. Iso non quere dicir que a efectuación do cristianismo, ou a súa signatura na historia, non tivese un papel fundamental tanto para situar o suxeito no centro da sociedade coma para facer da cuestión do progreso universal (katholou) unha das cuestións que caracterizan a nosa época. A obra sobre a que se me interroga, e tamén o seu autor, son se cadra resultado da traza (ou pegada) que o cristianismo deixou na representación do suxeito moderno. Algo que mesmamente tamén se fai evidente no pulo transcendente que percorre a obra dalgunhas e dalgúns dos poetas que, aínda nos nosos días, falan da poesía como dunha "revelación" e pretenden situala fóra da retórica literaria.

A Academia, mediante a celebración dun autor e tamén mediante cuestionarios coma este, dirixidos a un suxeito que responde (e pídeselle que responda mesmamente coa súa imaxe —representación— e coa súa vida, coa súa "bio-grafía"), continúa actualizando o papel da literatura no pacto social moderno e no consensus (retórico e representativo) que o sostén. Non me podo negar, pois defendo as conquistas da Idade Moderna fronte á imposición relixiosa anterior, a participar neste xogo (ao que cómpre saber que estamos a xogar).

Dicionario
Axenda de actos Ver todos
Mércores 20 de decembro de 2017 / 19:30 h
Acto literario e musical co gallo do 110 aniversario da estrea do Himno

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 376

Boletín da Real Academia Galega
nº 376

Descargar

Cadernos de Lingua
nº 35

Descargar