O dereito a restituír os apelidos galegos

Todas as persoas de Galicia teñen dereito a vivir en galego, a expresarse na súa lingua en todos os ámbitos da súa vida. Parte deste dereito é o de empregar os seus apelidos nas súas formas en galego. Moitos destes apelidos sufriron un proceso de castelanización ao longo dos séculos en que o castelán foi a única lingua oficial e, por tanto, a única empregada na documentación escrita. Na actualidade, a lexislación española permite aos cidadáns e cidadás a restauración da forma galega correcta e actualizada dos seus apelidos. A Lei 40/1999 do 5 de novembro (BOE 266, 6/11/1999) autoriza a "regularizalos ortograficamente cando a forma inscrita no Rexistro non se adecúe á gramática e fonética da lingua española correspondente".

A Real Academia Galega, como entidade legalmente intitulada para fixar a forma correcta das palabras, vén emitindo desde hai décadas centos de ditames, en resposta á solicitude de milleiros de persoas que desexan restituír a forma galega correcta dos seus apelidos. Habitualmente, este trámite realízase sen maiores complicacións pero, lamentablemente, en contadas ocasións dáse o caso de que algúns funcionarios de rexistros civís ou xulgados poñen obxeccións de distinto teor, sempre carentes de fundamento obxectivo, obstaculizando o exercicio deste dereito. É por isto que a Real Academia Galega se ve na obriga de lembrar que a restauración dos apelidos ao galego é un dereito que non pode ser ignorado por ningunha instancia burocrática.

Incumpre, pois, a normativa legal o Rexistro Civil de Corcubión ao denegar a galeguización do apelido Rey á forma galega Rei. Non se atende neste caso ao ditame da RAG, achegado pola solicitante, no que se demostra que Rei é "a única forma adecuada á gramática e á fonética do galego para este apelido". Neste caso, o argumento esgrimido para a denegación é que a forma Rey pertence "ao acervo nacional", argumento que se sitúa no ámbito das opinións ideolóxicas particulares e non ten base nin científica nin legal.

A RAG acaba de publicar unha listaxe de formas galegas correctas dos apelidos máis frecuentes en Galicia coas correspondentes formas deturpadas e castelanizadas, en que figura o apelido Rei. Ademais, por solicitude da persoa interesada neste caso concreto, emitiu o que é o terceiro ditame –baseado nos informes do Seminario de Onomástica, e dispoñible nesta ligazón– sobre este apelido. O feito de que outras persoas galeguizaran anteriormente o apelido Rei en distintos xulgados e rexistros civís de Galicia mostra a coherencia coa lexislación vixente.

A Real Academia Galega insta, pois, ao Rexistro Civil de Corcubión a aceptar a petición da solicitante, restituíndo o apelido á súa forma galega correcta. E aproveita a ocasión para lembrar aos funcionarios e funcionarias con competencias neste asunto, que a legalidade ampara as persoas que desexan regularizar os seus apelidos conforme a norma actual do idioma galego. Galeguizar, como indicou a RAG noutras ocasións, non é traducir, é restituír a onomástica galega á súa forma orixinal.

A Coruña, 3 de abril de 2017

Dicionario
Axenda de actos Ver todos
Luns 24 de xullo de 2017 / 11:00 h
Clausura dos XXX Cursos de lingua e cultura galegas en Santiago

Novas da Academia

Subscríbete

Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego

Descargar

Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega

Consultar

Hemeroteca Virtual Galicia nas páxinas dos seus xornais.

IR

Cuberta do Boletín 376

Boletín da Real Academia Galega
nº 376

Descargar

Cadernos de Lingua
nº 35

Descargar